Sáng 26/6/2026, Đội Xử lý Bom mìn Lưu động (EOD) của NPA/RENEW đã liên tiếp phản hồi hai cuộc gọi từ người dân Quảng Trị, cả hai đều đến qua đường dây nóng tiếp nhận thông tin bom mìn của tỉnh.
Một quả đạn cối trong vườn
Cuộc gọi thứ nhất đến từ thôn Cẩm Phổ, xã Gio Linh. Vợ chồng ông Lê Văn Trà (sinh năm 1974, cha của hai người con trai) đang phát cỏ trên mảnh vườn trước nhà để chuẩn bị cho vụ mùa mới thì phát hiện một quả đạn cối 60mm ngay trên mép thửa đất. Họ dừng tay, không chạm vào, và lập tức gọi đến đường dây nóng.
Đội EOD của NPA/RENEW, do đội phó Nguyễn Văn Thuỷ chỉ huy, đã có mặt và xác định đây là đạn cối 60mm do Mỹ sản xuất, đã mất ngòi nổ và an toàn để di dời. Ông Trà mỉm cười nhẹ nhõm khi quả đạn được đưa ra khỏi khu vườn. Mảnh đất gia đình ông canh tác bao năm nay đã bớt đi một mối nguy.
Quả đạn cối 60mm do Mỹ sản xuất, đã bị ăn mòn sau hơn nửa thế kỷ nằm trong lòng đất, được phát hiện ngay tại vườn nhà ông Trà.
Ông Lê Văn Trà mỉm cười nhẹ nhõm sau khi quả đạn cối 60mm được đưa ra khỏi khu vườn nhà ông an toàn.
Theo thống kê của Trung tâm Hành động Bom mìn tỉnh Quảng Trị (QTMAC), thôn Cẩm Phổ đã ghi nhận 31 vụ tai nạn do vật liệu nổ kể từ khi chiến tranh kết thúc. Mỗi vật liệu nổ được lấy đi an toàn là một lần con số tai nạn ấy không tăng thêm.
Mảnh đất gia đình ông canh tác bao năm nay đã bớt đi một mối nguy.
Cồn Tiên (Hill of Angels)
Nhiệm vụ thứ hai đưa đội ngược lên Cồn Tiên, nơi từng là căn cứ của Thuỷ quân Lục chiến Mỹ. Tại thôn Phú Ốc, ông Võ Văn Bốn phát hiện một quả đạn M79 (đạn phóng lựu 40mm) nằm trên mặt con đường liên thôn đang được sửa chữa. Ông đã báo tin cho ban chỉ huy quân sự xã.
Chiều ngày 25/6, Đại uý Đoàn Văn Nghĩa, cán bộ quân sự xã Cồn Tiên, đã đến hiện trường và đặt bốn khối bê tông quây quanh quả đạn M79 để cảnh báo bà con, giữ an toàn cho khu vực cho đến khi đội EOD đến vào sáng hôm sau. Ông trực tiếp dẫn đội NPA/RENEW đến vị trí. Quả đạn phóng lựu 40mm sau đó được xác định an toàn để di dời.
Đại uý Đoàn Văn Nghĩa chỉ vị trí quả đạn M79 trên mặt đường liên thôn, được ông khoanh vùng bằng bốn khối bê tông từ chiều hôm trước để bảo vệ người dân.
Hai đầu của một vùng đất
Hai vật liệu nổ từ hai đầu của một vùng đất, từ miền biển Gio Linh đến đồi Cồn Tiên, được đưa về một bãi huỷ nổ an toàn và tiêu huỷ trong cùng buổi sáng.
Đội EOD của NPA/RENEW triển khai nhiệm vụ huỷ nổ an toàn hai vật liệu nổ thu hồi trong buổi sáng.
Hai vật liệu nổ, gồm quả đạn cối 60mm thu hồi tại Gio Linh và quả đạn M79 thu hồi tại Cồn Tiên, được phá huỷ an toàn trong cùng buổi sáng 26/6/2026.
Trong sáu tháng đầu năm 2026, đội xử lý bom mìn lưu động EOD của NPA/RENEW đã tiếp nhận 191 nhiệm vụ qua đường dây nóng, di dời và huỷ nổ an toàn 283 vật liệu nổ các loại.
Người dân báo tin, lực lượng quân sự địa phương giữ hiện trường, đội EOD xử lý. Đó là cách một cộng đồng ở Quảng Trị tự bảo vệ mình, hơn năm mươi năm sau khi tiếng súng đã lặng.
Chúng tôi chân thành cảm ơn Chính phủ Hoa Kỳ, thông qua Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội, và Chính phủ Na Uy vì sự hỗ trợ quý báu dành cho công việc khắc phục hậu quả bom mìn đầy ý nghĩa của chúng tôi tại Việt Nam.
