Bởi RENEW | 17 tháng 4 năm 2026
Anh Năng và chị Hiền tại ngôi nhà của mình ở xã Vĩnh Linh, Quảng Trị. Ảnh: RENEW
Trên một con phố yên tĩnh ở xã Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị, một quầy nước mía nhỏ đặt trước ngôi nhà bình dị. Mỗi buổi sáng, một người đàn ông mù và người vợ của anh bắt đầu ngày mới tại đây — sát cánh bên nhau, mỗi người một việc, cùng nhau gánh vác cuộc sống.
Đây là câu chuyện của anh Năng và chị Hiền.
Cuộc Đời Bị Gián Đoạn
Anh Năng sinh năm 1972 tại làng Tân Định, xã Vĩnh Chấp, huyện Vĩnh Linh — người con út trong gia đình sáu anh chị em. Sau khi học xong lớp chín, hoàn cảnh gia đình không cho phép anh tiếp tục lên cấp ba. Anh chọn đi làm — để san sẻ gánh nặng cùng cha mẹ.
Năm 1994, khi mới 22 tuổi, cuộc đời anh thay đổi mãi mãi.
Trong một lần đi đào hố thuê cho công ty điện lực, anh Năng và hai người bạn phát hiện một quả bom máy bay sót lại từ chiến tranh. Quả bom rỗng ruột nhưng ngòi nổ của nó vẫn còn nguyên. Họ dùng củi khô đốt quả bom với hy vọng phá hủy ngòi nổ để bán vỏ bom làm phế liệu. Sau một giờ im lặng, họ tưởng đã an toàn và quay trở lại.
Nhưng họ đã nhầm.
Vụ nổ xảy ra bất ngờ — một người bạn thiệt mạng tại chỗ. Anh Năng sống sót, nhưng đôi mắt anh vĩnh viễn không còn nhìn thấy ánh sáng. Chỉ trong một khoảnh khắc, người thanh niên từng là trụ cột gia đình bỗng trở thành gánh nặng cho cha mẹ già.
Hành Trình Đứng Dậy
Với nhiều nạn nhân bom mìn, tàn tật vĩnh viễn đồng nghĩa với mất đi khả năng tự lập về kinh tế. Với anh Năng, đó là khởi đầu của một hành trình khác.
Anh tham gia Hội Người mù và học nghề massage — một kỹ năng sau này trở thành sinh kế của anh. Năm 30 tuổi, anh mở phòng xoa bóp bấm huyệt riêng tại số 26 Nguyễn Du, thị trấn Hồ Xá, Vĩnh Linh — một cột mốc nhỏ nhưng đầy ý nghĩa. Anh làm việc cần cù, dành dụm từng đồng, và cuối cùng mua được mái nhà của riêng mình.
“Sinh ra và lớn lên như mọi người bình thường khác, nhưng không may vướng phải tai nạn bom mìn,” anh kể lại nhẹ nhàng. “Vì thế tôi không thể có việc làm và phải ở nhà.”
Nhưng ở nhà, với anh Năng, chưa bao giờ có nghĩa là bất động.
Một Tình Yêu Vượt Ngàn Dặm
Năm 2016, qua sự giới thiệu của bạn bè, anh Năng gặp chị Hiền — một cô gái quê ở tỉnh Cần Thơ, cách Quảng Trị gần một ngàn kilômét.
Chị Hiền đã nghe về người đàn ông mù ở Quảng Trị này. Chị nghe về nghị lực, sự kiên cường, và ý chí không chịu khuất phục của anh. Và chị đã đưa ra một quyết định thay đổi cuộc đời cả hai.
“Em là người miền Nam, quê ở Cần Thơ — cách Quảng Trị rất xa,” chị nói, giọng ấm áp và dứt khoát. “Nhưng khi biết đến anh Nang, em thực sự khâm phục nghị lực của anh. Chính điều đó đã khiến em quyết định vượt chặng đường dài để đến đây, gắn bó cuộc đời mình với anh.”
Họ kết hôn năm 2017. Hôm nay, họ có một cô con gái — 20 tháng tuổi — trung tâm yên lặng của tất cả những gì họ làm.
Một Trang Mới — Với Sự Đồng Hành Của RENEW
Thông qua chương trình hỗ trợ nạn nhân của Trung tâm RENEW — được tài trợ bởi Chính phủ Ireland qua Đại sứ quán Ireland tại Hà Nội — gia đình anh Năng được hỗ trợ một chiếc máy ép nước mía, giúp họ kinh doanh nhỏ ngay tại nhà.
Sự phân công giữa hai vợ chồng là một bài học về sự bổ trợ lẫn nhau. Anh Năng — người không thể vận hành máy — cạo vỏ cây mía. Chị Hiền vận hành máy ép và phục vụ khách hàng. Cùng nhau, họ điều hành một quầy nước mía nhỏ phục vụ bà con trong xóm.
Một buổi sáng gần đây, một khách hàng dừng xe máy trước nhà và gọi bốn ly nước mía mang đi. Đó là một giao dịch bình thường — và là minh chứng phi thường cho những gì có thể xảy ra khi người sống sót nhận được sự hỗ trợ đúng lúc, đúng chỗ.
“Thay mặt cho chồng, em muốn gửi lời cảm ơn chân thành đến Trung tâm RENEW và Chính phủ Ireland,” chị Hiền nói. “Nhờ sự hỗ trợ này, gia đình em có thêm thu nhập để trang trải cuộc sống.”
Một Ước Mơ Giản Dị
Khi được hỏi về ước mơ cho tương lai, chị Hiền dừng lại một chút — rồi mỉm cười.
“Chúng tôi không dám mơ lớn,” chị nói giản dị. “Chỉ mong con gái lớn lên khỏe mạnh và học hành tốt. Đó là niềm hạnh phúc lớn nhất của hai vợ chồng tôi.”
Đó là một ước mơ khiêm nhường đến mức có thể bị bỏ qua. Nhưng với một người đàn ông đã tự xây dựng lại cuộc đời từ con số không, và một người phụ nữ đã vượt ngàn dặm vì tình yêu — đó có lẽ là ước mơ mạnh mẽ nhất trong tất cả.
25 Năm Đồng Hành Cùng Những Nạn Nhân
Câu chuyện của anh Năng là một trong hàng trăm trường hợp được hỗ trợ bởi chương trình hỗ trợ nạn nhân của Trung tâm RENEW trong 25 năm qua. Kể từ khi thành lập, Dự án RENEW đã không ngừng nỗ lực để làm sạch bom mìn còn sót lại từ chiến tranh trên mảnh đất Quảng Trị — và đồng hành cùng những người mà cuộc sống đã bị thay đổi bởi chúng.
Nhân Ngày Người khuyết tật Việt Nam — 18 tháng 4 năm 2026 — chúng tôi không chỉ tôn vinh nghị lực của anh Nang, mà còn tôn vinh nghị lực của tất cả những người sống sót đã từ chối để bóng tối của một khoảnh khắc định nghĩa cả cuộc đời họ.
RENEW xin trân trọng cảm ơn Chính phủ Ireland và Đại sứ quán Ireland tại Hà Nội vì sự hỗ trợ quý báu và bền vững dành cho chương trình hỗ trợ nạn nhân bom mìn tại tỉnh Quảng Trị.
Để biết thêm thông tin về chương trình hỗ trợ nạn nhân của Dự án RENEW, vui lòng truy cập: landmines.org.vn
