Chuyến công tác thực địa hai ngày làm bền chặt thêm mối quan hệ đối tác một thập kỷ trong lĩnh vực hỗ trợ nạn nhân và giáo dục phòng tránh tai nạn bom mìn.

Trong hai ngày 28 và 29 tháng 5 năm 2026, đoàn Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam, do bà Edel Cribbin, Trưởng ban Hợp tác Phát triển, dẫn đầu, đã đến thăm Trung tâm Phục hồi chức năng và Hỗ trợ Người khuyết tật RENEW tại tỉnh Quảng Trị. Sau lần gặp đầu tiên qua một cuộc họp trực tuyến hồi tháng 3 năm 2026, lần này bà Cribbin mới có dịp đặt chân đến Quảng Trị để tận mắt chứng kiến công việc. Chuyến thăm hai ngày là cơ hội để Đại sứ quán quan sát các hoạt động của dự án Hỗ trợ Nạn nhân, Hỗ trợ Người khuyết tật và Giáo dục Phòng tránh Tai nạn Bom mìn mà cơ quan này đã tài trợ suốt một thập kỷ qua, và gặp gỡ trực tiếp những gia đình mà cuộc đời họ đã in hằn bóng dài của chiến tranh cùng hành trình bền bỉ của sự hồi sinh.

Tại Khe Sanh: mười ba năm sau

Tại thôn Ruộng, xã Khe Sanh, đoàn đã đến thăm gia đình anh Hồ Văn Y. Năm mười bảy tuổi, anh Y cuốc đất trên rẫy cà phê gần sân bay Tà Cơn cũ thì cuốc trúng một quả bom còn sót lại trong lòng đất. Anh mất chân phải trong tai nạn ấy. Mười ba năm sau, anh đã ba lần được Trung tâm RENEW hỗ trợ chân giả, hiện nuôi bốn con bò sinh sản trên sườn đồi quanh nhà, và sống trong ngôi nhà sàn cùng vợ và ba con trai nhỏ.

Đoàn ngồi cùng gia đình trong nhà, lắng nghe anh Y kể về nhịp sống thường ngày, và trao tặng các trang thiết bị sinh hoạt thiết yếu: bình lọc nước, quạt điện, tủ đựng thức ăn, và nồi cơm điện. Một bếp lửa nhỏ nơi góc nhà, với ấm nước đặt trên kiềng ba chân, nói lên cái quy mô khiêm nhường mà một gia đình ở xã miền núi này vẫn ngày ngày dựng xây cuộc sống.

Tại Hướng Hiệp: một cuộc đời được dựng lại

Tại thôn Phú An, xã Hướng Hiệp, đoàn gặp anh Hồ Văn Mỹ và vợ là chị Hồ Thị Tràn. Anh Mỹ bị mù trong một tai nạn bom mìn năm mười bảy tuổi, khi đang làm đất gần nhà. Chị Tràn bị teo chân bẩm sinh. Hai người nên duyên năm 2022 và có với nhau ba người con. Người con gái út hiện đang học tiếng Nhật tại Hà Nội, mang trong mình ước mơ một ngày được đi làm việc ở nước ngoài.

Trong tháng trước, sau khi cán bộ RENEW đánh giá nhu cầu, gia đình được hỗ trợ một con bò sinh sản. Con bò nay gặm cỏ gần nhà. Với một đôi vợ chồng đã sống gần trọn đời cùng khuyết tật và điều kiện hết sức eo hẹp, con bò không chỉ là vật nuôi. Nó là một biểu tượng lặng lẽ của một cuộc đời đang được dựng lại, từng mùa một.

Tại Trung tâm trưng bày: giáo dục để ngăn bi kịch

Sáng ngày 29 tháng 5, đoàn đến thăm Trung tâm trưng bày hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn, nơi bốn nhóm hoạt động Giáo dục Phòng tránh Tai nạn Bom mìn (EORE) diễn ra đồng thời: trò chơi bom mìn và đánh dấu an toàn ngoài trời, tìm hiểu chung về nguyên nhân tai nạn và hành vi an toàn, trải nghiệm thực tế ảo tăng cường qua ứng dụng RENEW AR, và mô hình giáo dục đồng đẳng trong đó các em học sinh sắm vai để hiểu và đồng hành cùng người khuyết tật.

Các hoạt động này, thiết kế cho lứa tuổi học sinh, làm sống động lối giáo dục phòng tránh kiên nhẫn và thực hành, giúp ngăn thế hệ sau khỏi những bi kịch như chính các gia đình ở Khe Sanh và Hướng Hiệp đã trải qua.

Cùng nhìn về phía trước

Tại phòng họp của Trung tâm, lãnh đạo Trung tâm RENEW và các quản lý chương trình của hai hợp phần dự án đã trình bày với bà Cribbin và các đồng nghiệp về tiến độ hoạt động, đồng thời cùng nhìn về giai đoạn công việc tiếp theo. Cuộc trao đổi cũng đề cập đến phạm vi hoạt động của dự án tại các xã Cửa Tùng, Gio Linh, Hiếu Giang, Triệu Phong, Triệu Bình và Vĩnh Định, cùng một điều đáng mừng: không có tai nạn bom mìn nào được ghi nhận trong vùng dự án trong kỳ báo cáo này.

Một thập kỷ đồng hành

Dự án RENEW xin trân trọng cảm ơn Chính phủ Ireland, thông qua Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam, vì mối quan hệ đối tác bền bỉ: tài trợ cho hoạt động Giáo dục Phòng tránh Tai nạn Bom mìn từ năm 2015, và Hỗ trợ Nạn nhân, Hỗ trợ Người khuyết tật từ năm 2016.

Một thập kỷ đồng hành đã được chuyển hóa, trong những mái nhà từ Khe Sanh đến Hướng Hiệp, thành những chiếc chân giả và những con bò sinh sản, thành bình lọc nước và nồi cơm điện, và trên hết, thành niềm tin lặng lẽ rằng những người dễ tổn thương nhất không bị bỏ lại phía sau.

Hướng Hóa, Quảng Trị (8-12-2014): Hằng trăm học sinh tiểu học xã Hướng Linh, một trong những xã nghèo nhất của huyện miền núi Hướng Hóa, được trao giày vải TOMS mới từ Dự án RENEW và đối tác Viện Humpty Dumpty (HDI). Những đôi giày được phát cho các em trong buổi lễ tổ chức ngày hôm nay là một phần của sáng kiến “Một cho Một” của hãng giày TOMS mà đã trao hơn 35 triệu đôi giày mới cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn trên toàn thế giới.

Đại diện hãng giày TOMS, Jamie Collier, người đã bay hàng ngàn km từ Los Angeles đến tỉnh Quảng Trị, tham gia cùng với nhân viên Dự án RENEW và giáo viên của trường phát giày mới chất lượng cao cho hơn 350 em học sinh người thiểu số.

Jamie Collier và giáo viên trường cùng đo và trao giày cho các em học sinh lớp 5.

Các em nhỏ, tuổi từ 6 đến 10, là học sinh của trường tiểu học Hướng Linh, nằm ở một vùng hẻo lánh khó tiếp cận. Gia đình các em vừa chuyển đến nơi tái định cư trước khi Nhà máy thủy điện Rào Quán được xây dựng có điều kiện sinh hoạt khó khăn đến nỗi nhiều em không có được một đôi giày tử tế. Một vài em thậm chí đi chân đất dẫn đến thương tổn và mất vệ sinh. Hôm nay các em ngắm nhìn đôi giày TOMS mới như là một món quà quý giá giúp giữ ấm bàn chân trong mùa đông lạnh giá.

Bên cạnh trao tặng giày mới, Dự án RENEW còn cung cấp truyện tranh giáo dục nguy cơ bom mìn, tờ rơi và áp phích cho các em, giúp nâng cao nhận thức làm thế nào để an toàn khỏi nguy cơ bom mìn, vật nổ – mối đe đọa đối với người dân Quảng Trị cho dù chiến tranh đã kết thúc gần 40 năm trước. Một khảo sát gần đây của Dự án RENEW cho thấy khoảng 31% của hơn 8000 thương vong do bom mìn ở tỉnh Quảng Trị từ năm 1975 là trẻ em.

Dự án RENEW kết hợp niềm vui có giày mời với một thông điệp an toàn quan trọng cho học sinh: giải thích và hiểu biết mối nguy hiểm của bom mìn, qua đó tăng cường nhận thức của các em biết làm gì khi phát hiện bom mìn.

“TOMS được thành lập năm 2006 và từ đó đến nay chúng tôi đã trao tặng giày cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn trên hơn 70 quốc gia,” Jamie Collier nói. “Chúng tôi tự hào là đối tác của Dự án RENEW trong nỗ lực làm cho tỉnh Quảng Trị an toàn khỏi bom mìn.”

Như cô Nguyễn Minh Châu, hiệu phó trường tiểu học Hướng Linh phát biểu: “Trong khi giày vải bảo vệ bàn chân các em và giúp các em tự tin hơn trong học tập, thông điệp an toàn về bom mìn giúp các em tránh được tai nạn bom mìn.” “Chúng tôi cảm ơn Dự án RENEW và TOMS đã trang bị cho học sinh chúng tôi nhận thức an toàn và cho các em bước chân an toàn đến một tương lai tươi sáng hơn.”

Lễ trao giày tổ chức ở trường tiểu học Hướng Linh thể hiện quan hệ hợp tác tiếp tục giữa Dự án RENEW và TOMS thông qua tổ chức HDI, thông qua đó đã trao hơn 90.000 đôi giày cùng với thông điệp an toàn về bom mìn cho hơn 245 trường học ở tỉnh Quảng Trị kể từ năm 2013.